Göğüs Ağrısı

Prof. Dr. Alpay Çeliker
Tümünü AçTümünü Kapat
Sayfayı Yazdır

Giriş

Çocuklarda göğüs ağrısı oldukça sık rastlanan bir yakınmadır. Ağrı genellikle kısa süreli ve batıcı tarzda tanımlanır ve aktiviteyle ilgisi yoktur. Erişkinlerin aksine göğüs ağrıları genellikle kalp dışı nedenlere bağlıdır.  Aile ve hastanın göğüs ağrısının nedenleri konusunda  aydınlatılması genellikle sorunun çözülmesini sağlar.

Göğüs ağrısı ile başvuran bir hastaya altta yatan kalp hastalığı ve aile öyküsü varlığında dikkatle yaklaşılmalıdır. Göğüs ağrısına yol açan kalp sorunları koroner kan akımının bozulmasına bağlı olduğu için sıklıkla eforla yakınla ilişkilidir. Kulakçık ve karıncıktan kaynaklanan erken atımlar ve taşikardiler çocuklarda göğüs ağrısı ile karakterize olabilir.

Çocuklarda Göğüs Ağrısı Nedenleri

A: Kalple İlgili Nedenler
Aort ve akciğer atardamar kapaklarındaki darlıklar
Koroner arterlerin doğumsal bozuklukları
Koroner arterlerde kazanılmış sorunlar (Kawasaki vs)
Kalp zarı hastalıkları
Kalp kası hastalıkları
Ritm Problemleri
Akciğer atardamar hipertansiyonu
Mitral kapak prolapsusu

B: Kalp Dışı Nedenler
Asthma
Akciğer enfeksiyonları
Mide ve yemek borusu ile ilgili sorunlar
Kas/iskelet sistemi hastalıkları

Çocuklarda Göğüs Ağrısı: Öykü

  • Daha önce geçirdiği hastalıklar
  • Göğüs ağrısının eforla olan ilişkisi
  • Ailede erken görülen koroner arter hastalıkları
  • Göğüs ağrısının hangi bölgede hissedildiği
  • Ağrının özelliği: Batıcı, yanıcı veya baskı tarzında
  • Solunumla ilişkisi: Artma, azalma, değişmeme
  • Ağrının süresi

Çocuklarda Göğüs Ağrısı: Öyküde Önemli İpuçları

  • Kas iskelet sistemine bağlı ağrılar çok kısa sürelidir ve solunumla artma gösterir. 
  • Yemek sonrası veya yatma pozisyonuyla hissedilen ağrılar genellikle mide/yemek borusu hastalıklarıyla bağlantılı olabilir.
  • Koroner kan akımının bozulmasına bağlı olan ağrılar eforla ortaya çıkar, daha uzun sürelidir, dinlenmeyle azalır veya kaybolur. Bu grupta yer alan hastalarda ağrının sol kola yayılmasının yanında, çarpıntı ve soğuk terleme gibi yakınmalar olabilir. Ağrı genellikle baskı tarzında veya yanma şeklinde hissedilir ve daha çok göğsün orta kısmında hissedilir.
  • Süt çocukları ve yenidoğanlarda kalp hastalıklarına bağlı göğüs ağrısı genellikle nedeni açıklanamayan ağlama ile karakterizedir. Birlikte soluklaşma ve halsizlik gibi belirtiler olabilir, genellikle beslenme sonrası izlenir.
  • Doğumsal kalp hastalıklarından aort kapak darlığında darlığın derecesine bağlı olarak eforla ortaya çıkan ve dinlenmekle kaybolan ağrı izlenir. Ağır darlıklarda bayılma ortaya çıkabilir.

Göğüs Ağrısı: Tanı

  • Doğumsal kalp kapak hastalığı olan hastalar genellikle bir klinikte takiptedirler ve dinlemekle üfürümün yanında EKG’de bazı değişiklikler gözlenir. Ekokardiyografi ile darlığın yeri ve şiddeti belirlenir. EKG’si normal olan vakalarda efor testi ile ST-T dalgası değişiklikleri saptanabilir, bu hastalarda ST segmentinde belirgin çökme koroner arter kanlanmasının darlığa ikincil azaldığını gösterir.  Çok ağır akciğer atardamar darlığı olan vakalarda dinlenme sırasında da görülebilen göğüs ağrısı olabilir. Bu hastalarda kardiyak üfürüm, EKG ve EKO bulguları ile kesin tanı konulur
  • Hipertrofik obstrüktif kardiyomiyopatide bir tür kalp kası hastalığıdır. Sıklıkla göğüs ağrısı gözlenir. Bu ağrı genellikle eforla ortaya çıkar.
  • Koroner arterlerin doğumsal kusurları nadir görülür. Bu hastalarda özellikle eforle ortaya çıkan göğüs ağrısı olabilir. EKO tanıda yararlıdır, ancak kesin tanı  koroner anjiyografi veya BT koroner anjiyografi ile konulabilir. Koroner arter aortadan çıktığı yerlerde daralma sol koroner arterin pulmoner arterin arkasında yer alması gibi anomaliler göğüs ağrısı ile seyreder.Koroner arterlerle pulmoner arter, atriyumlar ve ventriküller arasında fistüller nadiren göğüs ağrısı nedenidir. Koroner arter perfüzyonunu azaltan büyük fistüllerde eforla göğüs ağrısı ortaya çıkabilir. Sıklıkla devamlı üfürüm duyulur, büyük fistüllerde EKG’de ST-T dalgası değişiklikleri vardır. EKO ile tanımlanabilir, ancak koroner anjiyografi fistülün büyüklüğünü ve nereye açıldığını göstermek için gereklidir.
  • Kawasaki hastalığı koroner arterlerde genişleme ve anevrizmalara neden olan bir hastalıktır. Eforla ortaya çıkan göğüs  ağrısı ve miyokard infarktüsü gelişebilir. Fizik inceleme normaldir, EKG’de ST-T dalgası değişikleri ve EKO’da koroner arter genişlemeleri tanımlanabilir. Koroner anjiyo, BT anjiyo ve Talyumlu miyokard sintigrafisi ile koroner arterlerin durumu değerlendirilebilir.
  • Kalıtsal hiperlipidemilerde çok erken dönemde koroner arter hastalığı gelişebilir. Bu hastalarda klasik olarak özellikle eforla ortaya çıkan tipik göğüs ağrısı gözlenir. EKG ve egzersiz EKG’si ile koroner dolaşım bozukluğuna bağlı bulgular saptanabilir. Talyumlu miyokard sintigrafisi veya eforlu ekokardiyografi ile miyokard  dolaşım bozukluğunu göstermekte yararlı olmakla birlikte,  kesin tanı koroner anjiyografi ile konulabilir.
  • Koroner arterlerin ameliyat edildiği transpozisyonlu hastalarda koroner arter problemleri olabilir. EKG çoğunlukla normaldir. Efor testi ve miyokard sintigrafisinin yanında sıklıkla koroner anjiyo gerekmektedir.
  • Miyokardiyal “bridge”’ler koroner arterlerin bir kısmının kalp kasının içinden geçmesiyle karakterizedir. Sistol sırasında bu bölümlerde miyokard dolaşımı bozulur ve eforla göğüs ağrısı izlenir. Çocuklarda oldukça  nadirdir ve sıklıkla hipertofik kardiyomiyopatili hastalarda gözlenir. Koroner anjiyografi tanının kesinleştirilmesinde önemlidir.
  • Kalp zarının (perikard) iltihabi olaylarında göğüs ağrısı olabilir. Ağrı genellikle perikardın iltihabi olaylarının başlangıç döneminde izlenir. Öyküde geçirilmiş ve geçirilmekte olan viral bir enfeksiyon öyküsü vardır. Ateş, halsizlik, kas ağrıları  sıklıkla beraber gözlenir. Fizik incelemede bazı özel sesler duyulabilir. EKG’de ve ekokardiyografi tanı ve tedavinin planlanmasında oldukça önemli bir yöntemdir.
  • Kalp kasının iltihabi olayları (miyokardit) göğüs ağrısı kalp zarının da etkilendiği formunda görülebilir. Beraberinde ritm bozuklukları olabilir.   Kalp kası veya kalp zarını tutan tümörlerde de göğüs ağrısı yakınması olabilir. Atriyal miksomalarda da tekrarlayan göğüs ağrısı olabilir. Tanı ekokardiyografik inceleme ile konulur.
  • Karıncık ve kulakçık erken vurularında kapakların kulakçık kasılması sırasında anormal kapanmasına bağlı olarak gerilmeye bağlı ağrıya neden olurlar. EKG ve Holter ile bu atımlar tanımlanabilir. Taşikardilerde göğüs ağrısı yakınmasına neden olurlar. Hastanın kalp atım sayısının yüksek olması, EKG ile tanı kesinleştirilebilir.
  • Akciğer atardamar yüksek tansiyonunun çok yükseldiği primer pulmoner hipertansiyonlu hastalarda nefes darlığı gibi yakınmaların yanında göğüs ağrısı gibi yakınmalar olabilir. Fizik inceleme, EKG ve EKO incelemesi ile tanı kesinleştirilir.
  • Mitral kapak prolapsusu göğüs ağrısı yakınması ile  hastalarda sıklıkla bulunan bir bulgudur. Bu nedenle tekrarlayan göğüs ağrısı yakınması bulunan çocuklarda ekokardiyografik inceleme sırasında bu yönden dikkat edilmesi gereklidir. Bu hastalığın göğüs ağrısına yol açmasının nedeni bilinmemektedir.
  • Solunum sistemini etkileyen birçok hastalıkta göğüs ağrısı olabilir. Asthma atağı sırasında nefes darlığı yanında göğüs ağrısı olabilir. Akciğer zarının hastalıkları ve akciğer embolisinde ağrı sıklıkla bir yarıda daha belirgindir ve tipik fizik inceleme, radyolojik bulgular vardır.  En belirgin yakınma nefes darlığıdır. Pnömonide sıklıkla sırtta ağrı vardır. Viral hastalıklar sırasında akciğerde oluşan iltihabi olaylar sonucunda göğüs ağrısı olabilir.
  • Gastroözefagal reflu göğüs ağrısının en sık rastlanan nedenlerinden birisidir.  Tipik olarak ağrı yemekten sonra ve yatarken izlenir, eforla ilgisi yoktur. Bu nedenle öykünün detaylı alınması gereklidir. Mide fıtığı, ülser ve özefajitte de kardiyak göğüs ağrısına benzeyen semptomlar olabilir.
  • Göğüs duvarında bulunan kaslar, kaburgalar ve göğüs kemiğinde ve  eklemlerinde oluşan sorunlar çocuklarda en sık görülen göğüs ağrısı nedenleridir. Göğüs duvarı kasları, kaburgalar ve burada bulunan eklemlerde görülen travmalar, “strain” ve iltihabi olaylara bağlı olarak gelişirler. Çocuklarda göğüs ağrısının en sık görülen nedenleri arasındadırlar. Ağrının eforla ilgisi yoktur, genellikle akşam saatlerinde izlenir. Ağrı kısa sürelidir, batıcı tarzdadır. Lokal  etkili  kremler, ağrı kesicilerle ağrı şiddeti azalır veya kaybolur.EKG, akciğer grafisi ve ekokardiyografik inceleme yapıldıktan sonra kalp ve akciğerle ilgili birşey olmadığı kanıtlanmalıdır.

Çocuklarda Göğüs Ağrısı: Önemli Noktalar

  • Kalp ilgili nedenler oldukça az görülür.
  • Genelde göğüs kafesi ile ilgili ağrılar görülür ve bunlar zaman zaman tekrarlayabilir.
  • Mide ve yemek borusu ile ilgil sorunlar daha büyük çocuklarda izlenir.
  • Ne zaman önemli!!!!
    • Eforla ortaya çıkan
    • Efor bırakılınca geçen
    • Uzun süren (>2-3 dakika)
    • Çarpıntı, baş dönmesi  ile beraber
    • Ağrı sırasında solukluk ve terleme
    • Solunumla değişme göstermeyen
    • Altta yapısal kalp hastalığı varlığı
    • Ailede genç yaşlarda benzer hastalık
    • Geçirilmiş Kawasaki, kalp kası hastalığı
    • Şiddetli baş dönmesi veya bayılma ile giden
    • Ritm bozukluğu tanısı
Bu sitede yer alan kayıtlar bilgi amaçlıdır. Doğrudan doktor tavsiyesi olarak algılanmamalıdır.
© 2014 Prof. Dr. Alpay Çeliker. Tüm Hakları Saklıdır.