Endokardit

Prof. Dr. Alpay Çeliker
Tümünü AçTümünü Kapat
Sayfayı Yazdır

Endokardit Nedir?

Endokardit kalp kapaklarının ve kalp ve damarların içte yer alan tabakası olan endotel tabakasının mikrobik (bakteriyel) enfeksiyonudur. Nadiren mantar enfeksiyonu neden olabilir. Doğumsal veya sonradan kazanılmış kalp hastalıkları olan hastalarda görülen anormal kan akımları endotel tabakasına hasar verir ve altındaki kollojeni ortaya çıkarır. Bu durum bu bölgeye bakterilerin yerleşmesini oldukça kolaylaştırı. Fibrin ve trombositler bu kollojen üzerinde birikir ve bakteri içermeyen bir pıhtı oluşur. Özellikle ağız içinde bulunan bakterilerin kan dolaşımına girmesi ile burada enfeksiyon gelişir. Erken ameliyat sonrası endokardit cerrahi bölgenin, yapay kapakların veya yapay malzemelerin cerrahi işlem sırasında bakteriyel kirlenmesinden oluşur.

Endokarditin Belirtileri nelerdir?

Endokarditin klinik belirtileri kalpteki enfeksiyonun olduğu bölge ve bakterinin tipine  bağlı olarak değişiklik gösterir.

  • Nedeni bilinmeyen veya uzun süreli devam eden ateş en önemli belirtisidir.
  • Subakut; yani bir süredir devam eden endokarditte;  haftalar-aylar boyunca devam eden ateş, kırgınlık, dalak büyümesi, kalpte üfürüm duyulması, kilo kaybı, gece terlemeleri görülür.
  • Kalbin sol tarafını etkileyen endokarditte beyin, kol ve bacaklar, karaciğer, dalak, böbrekler ve nadiren koroner arterlerde pıhtı atımına bağlı tıkanmalar ve bunlara ikinci belirtiler olabilir.
  • Kalbin sağ tarafını etkileyen endokarditlerde ise  akciğerlerde sorunlara neden olabilir. 

Endokardit nasıl tanılanır?

Endokardit tanısı  her zaman kolay değildir.  Altta yapısal kalp hastalığı varsa veya hasta daha önce bir kalp ameliyatı geçirmiş hastalarda (bakınız Tablo I) ateş varlığında bu hastalıktan şüphe etmek gerekir.

  • Kan kültürlerinde bakterinin üretilmesi  endokardit için en önemli tanısal testtir.  Hastaların bir kısmında endokardit olmasına karşın kanda bakteri üretilemez.
  • Kardiyak ekokardiyografi  endokardite ikincil gelişen enfekte olmuş pıhtıların görüntülenmesinde oldukça önemlidir.
  • Bazı hastalarda daha iyi bir görüntü elde etmek için yemek borusundan ekokardiyografik inceleme yapmak gerekebilir.
  • Endokardittten şüphe edilen çocuklarda tam kan sayımı, sedimentasyon, idrar incelemesi, karaciğer fonksiyon testleri yapılmalıdır.

Endokardit nasıl Tedavi Edilir?

Hastalara damar yoluyla verilen antibiyotiklerle en az 4-6 hafta tedavi gerekir.  Antibiyotik seçimi hastaya ve altta yatan kalp sorununa bağlı olarak değişiklik gösterir. Kalp cerrahisi endokardite bağlı kalp yetmezliği bulguları ağırsa veya pıhtı atılması varsa uygulanabilir. Bazı hastalarda tedavi büyük güçlükler gösterebilir.

Kimlerde endokardit olabilir?

Doğumsal veya kazanılmış birçok kalp hastalığı endokardit için risk oluşturur (Tablo I). Bunların dışında kalan kalp hastalıklarında risk oldukça düşüktür.

Tablo I  Endokardit için Yüksek Derecede Riskli Kalp Hastalıkları
 

  • Daha önce geçirilmiş Endokardit atağı
  • Yapay kapak veya materyel kullanılmış olan hastalar
  • Ameliyat edilmemiş morarma ile giden doğumsal kalp hastalıkları (şant veya konduitle tedavi edilenler dahil)
  • Yapay materyelle cerrahi veya girişimsel yöntemlerle tedavi edilen hastalarda işlemden sonra ilk 6 ay içinde
  • Cerrahi olarak tamir edilmiş yapay yama ve materyel yakınında sekel kalp problemi olan hastalarda
  • Kalp nakli yapılmış olan hastalarda kapakta yapısal anormalliğe bağlı kapak yetmezliği

Endokarditten nasıl korunulur?

  • İyi diş hijyeni ve gingivitin önlenmesi önemli bir önleme stratejisidir. Bu nedenle çocuklara erken dönemde diş fırçalama öğretilmeli ve diş çürüklerinin önüne geçilmelidir.
  • Bazı girişimler sırasında kan dolaşımına giren bakterilerin ortadan kaldırılması için antibiyotik kullanılması gereklidir.
    • Diş Girişimleri: diş etleri, diş kökü, ağız mukozasında delinmeye neden olabilen diş girişimlerinde,
    • Solunum yolu girişimlerinde,
    • Cilt ve kas-iskelet doku girişimlerinde

Genitoüriner ve gastrointestinal girişimlerde profilaksi önerilmemektedir.

Antibiyotikler nasıl kullanılır?

Korumada önerilen antibiyotikler işlemden 30-60 dakika önce tek dozda verilmelidir (Tablo II).

Tablo II. Enfektif Endokarditten Korunmada  Antibiyotik  Profilaksisi

 

  Antibiyotik Erişkin Çocuk
Ağız yoluyla Amoksisilin 2 gr 50 mg/kg
Enjeksiyonla Ampisilin 2 gr İM, İV 50 mg/kg İM, İV
  Sefazolin & Seftrikason* 1 gr İM, İV 50 mg/kg İV, İM
Penisiline allerjik Sefaleksin * 2 gr 50 mg/kg
Ağız yoluyla Klindamisin 600 mg 20 mg/kg
  Azitromisin-klaritromisin 500 mg 15 mg/kg
Penisiline allerjik Sefazolin & seftrikason * 1 gr İM, İV 50 mg/kg İV, İM
Eneksiyonla Klindamisin 600 mg İM, İV 20 mg/kg İV, İM

 

İV: İntravenöz (damar yoluyla), İM: İntramüsküler (Kas yoluyla), *: Sefalosporinler penisilinlerveya ampisiline bağlı anafilaksisi, anjiyoödem veya ürtikeri olan hastalarda kullanılmamalıdır.

Bu sitede yer alan kayıtlar bilgi amaçlıdır. Doğrudan doktor tavsiyesi olarak algılanmamalıdır.
© 2014 Prof. Dr. Alpay Çeliker. Tüm Hakları Saklıdır.